Lot Forex คืออะไร? วิธีคำนวณและเลือก Lot ให้เหมาะกับความเสี่ยง

Lot Forex เป็นหน่วยมาตรฐานที่ใช้กำหนดขนาดการซื้อขายในตลาด Forex ซึ่งมีผลโดยตรงต่อกำไร ขาดทุน และระดับความเสี่ยงของแต่ละคำสั่งซื้อขาย การทำความเข้าใจเกี่ยวกับ Lot Forex ไม่ว่าจะเป็น Standard Lot, Mini Lot, Micro Lot หรือ Nano Lot จะช่วยให้นักเทรดสามารถเลือกขนาดการลงทุนที่เหมาะสมกับเงินทุนและกลยุทธ์การเทรดของตนได้อย่างมีประสิทธิภาพ

Lot Forex คืออะไร

Lot Forex คือหน่วยที่ใช้กำหนด “ขนาดออเดอร์” ในการเทรด Forex พูดง่าย ๆ คือ Lot บอกว่าเรากำลังซื้อหรือขายคู่เงินในปริมาณมากแค่ไหน

ในตลาด Forex เราไม่ได้ซื้อ EUR/USD เป็น 1 ชิ้นเหมือนซื้อสินค้า แต่ซื้อขายเป็นขนาดสัญญา เช่น 1 lot, 0.1 lot, 0.01 lot หรือ 0.001 lot

ขนาด Lot มีผลโดยตรงต่อกำไรและขาดทุน เพราะเมื่อราคาเคลื่อนที่ 1 pip มูลค่าเงินที่เปลี่ยนไปจะไม่เท่ากัน

ตัวอย่างเช่น ถ้าเทรด EUR/USD:

• เปิด 1.00 lot ราคาเคลื่อนที่ 1 pip อาจเท่ากับประมาณ 10 USD
• เปิด 0.10 lot ราคาเคลื่อนที่ 1 pip อาจเท่ากับประมาณ 1 USD
• เปิด 0.01 lot ราคาเคลื่อนที่ 1 pip อาจเท่ากับประมาณ 0.10 USD

ดังนั้น Lot ไม่ใช่แค่ตัวเลขในช่อง Volume แต่เป็นตัวกำหนดว่าถ้าราคาวิ่งถูกทางจะได้เท่าไร และถ้าราคาวิ่งผิดทางจะเสียเท่าไร

สำหรับมือใหม่ การเข้าใจ Lot Forex สำคัญมาก เพราะช่วยให้วางแผนความเสี่ยงก่อนเข้าเทรด ไม่ใช่เปิดออเดอร์ตามความรู้สึก

ดูเพิ่มเติม:

• Pip คืออะไร? วิธีคำนวณและตัวอย่างสำหรับมือใหม่

• Leverage forex คือ คืออะไร? มือใหม่ต้องรู้ก่อนลงทุน

• เทรด Forex คืออะไร? คู่มือเริ่มต้นสำหรับมือใหม่ที่อยากเข้าใจอย่างมีระบบ

• อินดิเคเตอร์ forex คืออะไร และทำงานอย่างไรในการวิเคราะห์ตลาด

ทำความเข้าใจ Lot ด้วยตัวอย่างง่ายๆ

ลองนึกถึงการซื้อข้าวสาร

ถ้าคุณซื้อข้าว 1 ถุงเล็ก น้ำหนัก 1 กิโลกรัม ราคาขยับขึ้นหรือลงนิดเดียว ผลกระทบต่อเงินในกระเป๋าอาจไม่มาก

แต่ถ้าคุณซื้อข้าว 100 กระสอบ ราคาขยับขึ้นหรือลงเท่าเดิม ผลกระทบทางการเงินจะใหญ่กว่ามาก

Lot ใน Forex ก็คล้ายกัน

ราคา EUR/USD อาจขยับ 50 pip เท่ากัน แต่ผลลัพธ์ไม่เท่ากัน เพราะขนาด Lot ต่างกัน

ตัวอย่าง:

• เทรด 0.01 lot แล้วราคาวิ่งผิดทาง 50 pip อาจขาดทุนประมาณ 5 USD
• เทรด 0.10 lot แล้วราคาวิ่งผิดทาง 50 pip อาจขาดทุนประมาณ 50 USD
• เทรด 1.00 lot แล้วราคาวิ่งผิดทาง 50 pip อาจขาดทุนประมาณ 500 USD

จำนวน pip เท่ากัน แต่ผลลัพธ์เป็นเงินต่างกันมาก

นี่คือเหตุผลที่ trader ไม่ควรถามแค่ว่า “กราฟจะขึ้นหรือลง” แต่ต้องถามด้วยว่า “ถ้าคิดผิด จะเสียเงินเท่าไร”

ประเภทของ Lot ใน Forex

Lot ใน Forex มีหลายขนาด เพื่อให้ trader เลือกใช้ตามเงินทุนและระดับความเสี่ยงที่ยอมรับได้

โดยทั่วไปจะแบ่งเป็น 4 ประเภทหลัก ได้แก่ Standard Lot, Mini Lot, Micro Lot และ Nano Lot

Standard Lot

Standard Lot คือขนาดออเดอร์มาตรฐานในตลาด Forex

โดยทั่วไป:

1 Standard Lot = 100,000 หน่วยของสกุลเงินฐาน

ถ้าเทรด EUR/USD จำนวน 1 lot หมายถึงกำลังเทรด 100,000 EUR

สำหรับคู่เงินที่มี USD เป็นสกุลเงินอ้างอิง เช่น EUR/USD มูลค่าโดยประมาณคือ:

1 pip = ประมาณ 10 USD

ตัวอย่าง:

เปิด Buy EUR/USD ขนาด 1.00 lot
ราคาเคลื่อนที่ขึ้น 30 pip
กำไรโดยประมาณ = 30 x 10 = 300 USD

แต่ถ้าราคาเคลื่อนที่ลง 30 pip
ขาดทุนโดยประมาณ = 300 USD

Standard Lot จึงเหมาะกับบัญชีที่มีเงินทุนมากพอ และ trader ที่เข้าใจการบริหารความเสี่ยงแล้ว ไม่เหมาะกับมือใหม่ที่ยังทดลองระบบหรือยังควบคุมอารมณ์ไม่ได้ดี

Mini Lot

Mini Lot คือขนาดออเดอร์ที่เล็กกว่า Standard Lot 10 เท่า

โดยทั่วไป:

1 Mini Lot = 10,000 หน่วยของสกุลเงินฐาน
หรือเท่ากับ 0.10 lot

สำหรับ EUR/USD:

1 pip = ประมาณ 1 USD

ตัวอย่าง:

เปิด Buy EUR/USD ขนาด 0.10 lot
ราคาเคลื่อนที่ขึ้น 40 pip
กำไรโดยประมาณ = 40 x 1 = 40 USD

ถ้าราคาเคลื่อนที่ลง 40 pip
ขาดทุนโดยประมาณ = 40 USD

Mini Lot เหมาะกับ trader ที่มีบัญชีขนาดกลาง หรือผู้ที่เริ่มจริงจังกับการเทรด แต่ยังต้องการควบคุมความเสี่ยงไม่ให้สูงเกินไป

Micro Lot

Micro Lot เป็นขนาดที่มือใหม่นิยมใช้ เพราะช่วยให้ฝึกเทรดจริงได้โดยใช้ความเสี่ยงต่ำกว่า

โดยทั่วไป:

1 Micro Lot = 1,000 หน่วยของสกุลเงินฐาน
หรือเท่ากับ 0.01 lot

สำหรับ EUR/USD:

1 pip = ประมาณ 0.10 USD

ตัวอย่าง:

เปิด Sell EUR/USD ขนาด 0.01 lot
ราคาเคลื่อนที่ลง 50 pip
กำไรโดยประมาณ = 50 x 0.10 = 5 USD

ถ้าราคาเคลื่อนที่ขึ้น 50 pip
ขาดทุนโดยประมาณ = 5 USD

Micro Lot เหมาะสำหรับมือใหม่ที่ต้องการเรียนรู้การเปิดออเดอร์จริง การวาง Stop Loss และการควบคุมอารมณ์ โดยไม่ให้ความเสียหายต่อบัญชีรุนแรงเกินไป

Nano Lot

Nano Lot คือขนาดออเดอร์ที่เล็กกว่า Micro Lot อีก 10 เท่า

โดยทั่วไป:

1 Nano Lot = 100 หน่วยของสกุลเงินฐาน
หรือเท่ากับ 0.001 lot

สำหรับ EUR/USD:

1 pip = ประมาณ 0.01 USD

ตัวอย่าง:

เปิด Buy EUR/USD ขนาด 0.001 lot
ราคาเคลื่อนที่ขึ้น 100 pip
กำไรโดยประมาณ = 100 x 0.01 = 1 USD

ถ้าราคาเคลื่อนที่ลง 100 pip
ขาดทุนโดยประมาณ = 1 USD

Nano Lot เหมาะกับผู้ที่ต้องการฝึกระบบเทรดด้วยความเสี่ยงต่ำมาก หรือมีบัญชีขนาดเล็ก อย่างไรก็ตาม บางแพลตฟอร์มหรือบางบัญชีอาจไม่รองรับ Nano Lot

ตารางเปรียบเทียบ Lot Size

ตารางนี้ช่วยให้เห็นภาพความแตกต่างของ Lot แต่ละประเภท โดยใช้ EUR/USD เป็นตัวอย่าง

หมายเหตุ: มูลค่า pip อาจเปลี่ยนไปตามคู่เงิน สกุลเงินบัญชี และอัตราแลกเปลี่ยน ณ เวลานั้น ตัวเลขในตารางเป็นค่าประมาณที่ใช้เพื่อการศึกษา

วิธีคำนวณ Lot Size

การคำนวณ Lot Size ที่ดีควรเริ่มจาก “เงินที่ยอมเสี่ยง” ไม่ใช่เริ่มจากความอยากได้กำไร

สูตรพื้นฐานคือ:

Lot Size = จำนวนเงินที่ยอมเสี่ยง ÷ (Stop Loss เป็น pip × มูลค่าต่อ pip)

โดยแต่ละส่วนหมายถึง:

จำนวนเงินที่ยอมเสี่ยง
คือเงินที่ยอมเสียได้หากออเดอร์โดน Stop Loss เช่น 10 USD, 50 USD หรือ 2% ของพอร์ต

Stop Loss เป็น pip
คือระยะห่างระหว่างจุดเข้าออเดอร์กับจุด Stop Loss เช่น 20 pip, 50 pip หรือ 100 pip

มูลค่าต่อ pip
คือมูลค่าเงินที่เปลี่ยนไปเมื่อราคาเคลื่อนที่ 1 pip ต่อ 1 lot โดยสำหรับ EUR/USD ขนาด 1 lot มักใช้ประมาณ 10 USD ต่อ pip

สูตรนี้ช่วยตอบคำถามสำคัญว่า:

ถ้าฉันยอมเสี่ยงเงินจำนวนหนึ่ง และ Stop Loss อยู่ไกลเท่านี้ ควรเปิดออเดอร์กี่ lot?

ขั้นตอนคำนวณแบบง่าย

• กำหนดเงินทุนในบัญชี
• กำหนดเปอร์เซ็นต์ความเสี่ยงต่อออเดอร์
• คำนวณจำนวนเงินที่ยอมเสี่ยง
• วัดระยะ Stop Loss เป็น pip
• ใช้สูตรคำนวณ Lot Size
• ตรวจสอบว่าขนาด Lot เหมาะกับแพลตฟอร์มและความเสี่ยงจริงหรือไม่

ตัวอย่างการคำนวณ Lot Size

สมมติ trader มีบัญชี 1,000 USD และต้องการเสี่ยงไม่เกิน 2% ต่อออเดอร์

เงินที่ยอมเสี่ยง = 1,000 x 2% = 20 USD

ต้องการเทรด EUR/USD
จุดเข้า Buy = 1.1000
Stop Loss = 1.0980

ระยะ Stop Loss = 20 pip

สำหรับ EUR/USD:

1 lot มีมูลค่าประมาณ 10 USD ต่อ pip

ใช้สูตร:

Lot Size = จำนวนเงินที่ยอมเสี่ยง ÷ (Stop Loss เป็น pip × มูลค่าต่อ pip)

แทนค่า:

Lot Size = 20 ÷ (20 × 10)
Lot Size = 20 ÷ 200
Lot Size = 0.10 lot

ดังนั้น หากต้องการเสี่ยงไม่เกิน 20 USD และ Stop Loss อยู่ห่าง 20 pip ควรเปิดประมาณ 0.10 lot

ลองตรวจสอบอีกครั้ง:

0.10 lot มีมูลค่าประมาณ 1 USD ต่อ pip
Stop Loss 20 pip
ความเสี่ยง = 20 x 1 = 20 USD

ตรงกับแผนพอดี

ตัวอย่างที่ Stop Loss กว้างขึ้น

ใช้บัญชีเดิม 1,000 USD
เสี่ยง 2% = 20 USD
เทรด EUR/USD
Stop Loss = 50 pip

Lot Size = 20 ÷ (50 × 10)
Lot Size = 20 ÷ 500
Lot Size = 0.04 lot

ถ้า Stop Loss กว้างขึ้น ขนาด Lot ต้องเล็กลง เพื่อให้ความเสี่ยงเป็นเงินยังอยู่ที่ 20 USD เท่าเดิม

ตัวอย่างที่เสี่ยงน้อยลง

บัญชี 1,000 USD
ต้องการเสี่ยง 1% = 10 USD
Stop Loss = 50 pip

Lot Size = 10 ÷ (50 × 10)
Lot Size = 10 ÷ 500
Lot Size = 0.02 lot

ตัวอย่างนี้แสดงให้เห็นว่า Lot Size ไม่ควรถูกเลือกแบบสุ่ม แต่ควรสัมพันธ์กับเงินทุน ความเสี่ยง และตำแหน่ง Stop Loss

วิธีเลือก Lot Size ให้เหมาะกับความเสี่ยง

การเลือก Lot Size ที่เหมาะสมไม่ได้ขึ้นอยู่กับเงินทุนอย่างเดียว แต่ต้องดูแผนเทรดทั้งหมด

เริ่มจากเปอร์เซ็นต์ความเสี่ยง

มือใหม่มักใช้ความเสี่ยงต่อออเดอร์ต่ำ เช่น 0.5% ถึง 2% ของพอร์ต เพื่อให้บัญชีมีโอกาสอยู่รอดแม้เจอช่วงขาดทุนต่อเนื่อง

ตัวอย่าง:

บัญชี 500 USD
เสี่ยง 1% = 5 USD ต่อออเดอร์

บัญชี 2,000 USD
เสี่ยง 1% = 20 USD ต่อออเดอร์

เปอร์เซ็นต์เท่ากัน แต่จำนวนเงินต่างกันตามขนาดบัญชี

วาง Stop Loss ตามกราฟก่อน

ไม่ควรกำหนด Lot ก่อนแล้วค่อยหาที่วาง Stop Loss เพราะอาจทำให้ Stop Loss แคบเกินจริง

ควรดูโครงสร้างราคา เช่น แนวรับ แนวต้าน Swing High หรือ Swing Low ก่อน แล้วค่อยคำนวณว่าระยะ Stop Loss กี่ pip จากนั้นจึงหา Lot Size ที่เหมาะสม

ปรับ Lot ตามระยะ Stop Loss

ถ้า Stop Loss แคบ ขนาด Lot อาจใหญ่ขึ้นได้
ถ้า Stop Loss กว้าง ขนาด Lot ต้องเล็กลง

ตัวอย่าง:

• เสี่ยง 20 USD, Stop Loss 20 pip = เปิดได้ประมาณ 0.10 lot
• เสี่ยง 20 USD, Stop Loss 50 pip = เปิดได้ประมาณ 0.04 lot
• เสี่ยง 20 USD, Stop Loss 100 pip = เปิดได้ประมาณ 0.02 lot

ความเสี่ยงเป็นเงินเท่ากัน แต่ Lot Size เปลี่ยนตามระยะ Stop Loss

คิด Spread และ Commission ด้วย

ถ้าเทรดระยะสั้น ต้นทุนการเทรดมีผลมาก เพราะเป้ากำไรอาจอยู่ไม่ไกล

เช่น ตั้ง Take Profit 10 pip แต่ Spread 2 pip แปลว่าต้นทุนกินไป 20% ของเป้ากำไรแล้ว ยังไม่รวม Commission หากมี

อย่าเพิ่ม Lot เพื่อเอาคืน

หลังขาดทุน มือใหม่มักอยากเพิ่ม Lot เพื่อหวังกู้พอร์ตเร็วขึ้น แต่การทำแบบนี้เพิ่มความเสี่ยงสูงมาก และอาจทำให้ขาดทุนหนักกว่าเดิม

Lot Size ควรถูกกำหนดจากแผน ไม่ใช่อารมณ์

ข้อผิดพลาดที่มือใหม่มักเจอ

เปิด Lot ใหญ่เกินเงินทุน

นี่คือข้อผิดพลาดที่เจอบ่อยที่สุด มือใหม่บางคนเห็นว่า 0.10 lot ดูเล็ก แต่สำหรับบัญชีเล็กอาจเสี่ยงมาก

เช่น บัญชี 100 USD เปิด 0.10 lot EUR/USD
ถ้าราคาไปผิดทาง 50 pip อาจขาดทุนประมาณ 50 USD
เท่ากับครึ่งหนึ่งของบัญชี

ไม่รู้ว่า 1 pip มีมูลค่าเท่าไร

หลายคนรู้ว่าได้กำไร 30 pip แต่ไม่รู้ว่าเป็นเงินเท่าไร เพราะไม่ได้ดู Lot Size

จำนวน pip เป็นแค่ระยะทางของราคา
Lot Size คือสิ่งที่แปลงระยะทางนั้นเป็นเงินจริง

ใช้ Lot เท่าเดิมทุกครั้ง

ถ้าใช้ 0.10 lot ทุกออเดอร์โดยไม่ดู Stop Loss อาจทำให้ความเสี่ยงไม่สม่ำเสมอ

ออเดอร์หนึ่ง Stop Loss 20 pip เสี่ยงประมาณ 20 USD
อีกออเดอร์ Stop Loss 80 pip เสี่ยงประมาณ 80 USD

แม้ Lot เท่ากัน แต่ความเสี่ยงต่างกัน 4 เท่า

ตั้ง Stop Loss ตามเงินที่อยากเสีย

บางคนอยากเสียไม่เกิน 10 USD จึงตั้ง Stop Loss แคบมาก โดยไม่สนใจโครงสร้างราคา

ผลคือโดน Stop Loss ง่าย ทั้งที่แนวคิดการเทรดอาจยังไม่ผิด

วิธีที่เหมาะสมคือ วาง Stop Loss ตามกราฟ แล้วลด Lot Size ให้เงินที่เสี่ยงอยู่ในระดับที่รับได้

ไม่คำนึงถึงความผันผวนของตลาด

ช่วงข่าวแรง เช่น ดอกเบี้ย เงินเฟ้อ หรือ Non-Farm Payroll ราคาอาจแกว่งแรงมาก การใช้ Lot ใหญ่ในช่วงนี้อาจเสี่ยงกว่าปกติ

ถ้าตลาดผันผวนสูง ควรลด Lot หรือหลีกเลี่ยงการเข้าออเดอร์หากแผนไม่ชัดเจน

ลืมว่าแต่ละคู่เงินมีมูลค่า pip ไม่เท่ากัน

EUR/USD, GBP/USD, USD/JPY หรือ XAU/USD มีโครงสร้างราคาและมูลค่า pip ต่างกัน การใช้ค่าประมาณเดียวกันทุกสินทรัพย์อาจทำให้คำนวณความเสี่ยงผิด

ก่อนเทรดสินทรัพย์ใหม่ ควรตรวจสอบมูลค่า pip และขนาดสัญญาเสมอ

สรุป

Lot Forex เป็นองค์ประกอบสำคัญที่นักเทรดทุกคนควรเรียนรู้ก่อนเริ่มซื้อขายในตลาด Forex เพราะขนาดของ Lot มีผลต่อมูลค่าของ Pip และระดับความเสี่ยงในแต่ละออเดอร์ การเลือก Lot ที่เหมาะสมควบคู่กับการบริหารเงินทุนอย่างมีวินัย จะช่วยให้นักลงทุนสามารถควบคุมความเสี่ยงและเพิ่มโอกาสในการประสบความสำเร็จในการเทรดระยะยาว