ภาษี forex ต้องเสียไหม? คู่มือคำนวณและเตรียมยื่นภาษีสำหรับเทรดเดอร์มือใหม่

ภาษี Forex เป็นเรื่องสำคัญที่นักลงทุนและเทรดเดอร์ควรทำความเข้าใจ เพื่อให้การซื้อขายสกุลเงินต่างประเทศเป็นไปอย่างถูกต้องตามกฎหมายและข้อกำหนดทางภาษีของประเทศ การทราบถึงหลักเกณฑ์การคำนวณรายได้ การยื่นภาษี และเอกสารที่เกี่ยวข้อง จะช่วยลดความเสี่ยงด้านกฎหมายและทำให้สามารถวางแผนทางการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น

ภาษี forex คืออะไร?

คำว่า ภาษี forex มักใช้เรียกภาษีที่อาจเกิดขึ้นเมื่อเทรดเดอร์ได้รับกำไรหรือผลตอบแทนจากการซื้อขายที่เกี่ยวข้องกับอัตราแลกเปลี่ยนเงินตรา

ก่อนคำนวณภาษี ควรระบุให้ชัดว่าคุณทำธุรกรรมประเภทใด เพราะชื่อที่ปรากฏบนแพลตฟอร์มอาจไม่เพียงพอสำหรับการจำแนกประเภทเงินได้ตามกฎหมายไทย

กรณี	ตัวอย่าง	ประเด็นที่ต้องตรวจสอบ
แลกเงินเพื่อใช้จ่าย	แลกเงินบาทเป็นดอลลาร์เพื่อเดินทาง	ไม่ควรเหมารวมกับการเทรดเพื่อทำกำไร
เทรด forex ผ่าน broker	เปิดและปิดสถานะ EUR/USD	ตรวจสอบสัญญา รายการซื้อขาย และประเทศที่เงินได้เกิดขึ้น
เทรด CFD	เก็งกำไรจากส่วนต่างราคาโดยไม่ได้ถือเงินสกุลจริง	ตรวจสอบลักษณะผลิตภัณฑ์และเงื่อนไขของ broker
รับ payout จาก prop firm	ได้รับ reward ตามผลการเทรด	อาจไม่ใช่กำไรจากเงินลงทุนของตนเองโดยตรง

ข้อควรระวังคือ กรมสรรพากรยังไม่มีคู่มือสาธารณะที่กำหนดคำตอบแบบเดียวสำหรับผลิตภัณฑ์ forex ทุกประเภท หากมีรายได้จำนวนมากหรือมี payout หลายรูปแบบ ควรปรึกษาผู้เชี่ยวชาญด้านภาษีโดยใช้สัญญาและ statement จริงประกอบการพิจารณา

ดูเพิ่มเติม:

• ถอนเงิน forex ทำอย่างไร ขั้นตอนสำหรับมือใหม่
• KYC คืออะไร? ทำไมจึงสำคัญต่อความปลอดภัยทางการเงิน
• โบรกเกอร์คืออะไร และมีหน้าที่อย่างไรในตลาดการเงิน
• IB Forex คืออะไร? คู่มือฉบับละเอียดสำหรับผู้เริ่มต้น พร้อมวิธีเลือกโปรแกรม Partner อย่างรอบคอบ

ใครถือเป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในประเทศไทย?

ตาม มาตรา 41 แห่งประมวลรัษฎากร บุคคลที่อยู่ในประเทศไทยรวมกันตั้งแต่ 180 วันขึ้นไป ในปีภาษี ถือเป็นผู้อยู่ในประเทศไทยเพื่อวัตถุประสงค์ทางภาษี

ปีภาษีของบุคคลธรรมดาเป็นปีปฏิทิน ตั้งแต่วันที่ 1 มกราคมถึง 31 ธันวาคม

ตัวอย่างเช่น หากคุณอยู่ในไทยรวม 210 วันในปี 2569 คุณควรตรวจสอบเงินได้จากต่างประเทศที่เกิดขึ้นในปีนั้น แม้ว่าคุณจะเดินทางออกนอกประเทศเป็นบางช่วงก็ตาม

กำไร forex จาก broker ต่างประเทศต้องเสียภาษีเมื่อใด?

สำหรับเงินได้จากต่างประเทศ กรมสรรพากรอธิบายว่า เงินได้ที่เกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2567 เป็นต้นไป อาจต้องนำมารวมคำนวณภาษีในไทยเมื่อเข้าเงื่อนไขที่กำหนด

จาก คู่มือ ภ.ง.ด.90 และ เอกสารอธิบายสำหรับผู้มีเงินได้จากต่างประเทศ ควรตรวจสอบคำถามต่อไปนี้:

• กำไรเกิดขึ้นตั้งแต่วันที่ 1 มกราคม 2567 เป็นต้นไปหรือไม่?
• ในปีที่กำไรเกิดขึ้น คุณอยู่ในประเทศไทยรวมตั้งแต่ 180 วันขึ้นไปหรือไม่?
• คุณนำเงินได้ดังกล่าวเข้ามาในประเทศไทยทั้งหมดหรือบางส่วนหรือไม่?
• เงินที่โอนเข้ามาเป็นกำไร เงินทุนเดิม หรือมีทั้งสองส่วน?

หากเป็นเงินได้จากต่างประเทศที่เข้าเงื่อนไข การนำเข้ามาในไทยภายหลังยังอาจทำให้เกิดหน้าที่ทางภาษีได้ ไม่จำเป็นต้องโอนกลับมาในปีเดียวกับที่ได้รับเงินได้

เงินทุนกับกำไรต่างกันอย่างไร?

การถอนเงินจาก broker ไม่ได้หมายความว่าเงินทั้งหมดเป็นกำไร

ใน Q&A ของกรมสรรพากรเกี่ยวกับเงินได้จากต่างประเทศ กรมสรรพากรอธิบายว่า การโอนเงินลงทุนเดิมกลับเข้ามาในประเทศไทยไม่ถือเป็นเงินได้พึงประเมิน ส่วนการคำนวณ capital gains ให้พิจารณาเฉพาะส่วนที่เกินกว่าต้นทุนเป็นรายธุรกรรม

ดังนั้น เทรดเดอร์ควรแยกข้อมูลอย่างน้อยสามรายการ:

รายการ	ความหมาย
เงินทุน	เงินที่ฝากเข้า broker เพื่อใช้เทรด
กำไรที่รับรู้แล้ว	ผลกำไรจากสถานะที่ปิดแล้ว
เงินที่นำเข้าไทย	เงินที่โอนกลับมายังบัญชีหรือช่องทางในประเทศไทย

กำไรที่ยังลอยอยู่ในสถานะเปิด หรือ unrealized profit ควรแยกออกจากกำไรที่เกิดขึ้นจริง เพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญตรวจสอบได้ง่ายขึ้น

วิธีคำนวณกำไร forex เบื้องต้น

วิธีจัดข้อมูลเบื้องต้นคือ:

• ดาวน์โหลด statement จาก broker
• แยกรายการสถานะที่ปิดแล้ว
• รวมผลกำไรและขาดทุนตามข้อมูลจริง
• แยกค่าธรรมเนียม commission และ swap
• ระบุวันที่โอนเงินออกจาก broker
• ระบุจำนวนเงินที่นำเข้าประเทศไทย
• แปลงจำนวนเงินต่างประเทศเป็นเงินบาทอย่างสม่ำเสมอ

สำหรับการแปลงสกุลเงิน ประกาศกระทรวงการคลังตามมาตรา 9 ระบุวิธีอ้างอิงอัตราแลกเปลี่ยนจากธนาคารพาณิชย์หรืออัตราอ้างอิงประจำวันที่ธนาคารแห่งประเทศไทยประกาศไว้ เมื่อเลือกวิธีหนึ่งแล้วควรใช้อย่างต่อเนื่อง เว้นแต่ได้รับอนุมัติให้เปลี่ยนวิธี

เนื่องจากการจำแนกประเภทเงินได้ของ forex อาจขึ้นอยู่กับผลิตภัณฑ์และข้อเท็จจริงเฉพาะราย อย่าเลือกประเภทเงินได้ในแบบภาษีจากชื่อแพลตฟอร์มเพียงอย่างเดียว

ตัวอย่างคำนวณแบบง่าย

สมมติว่า นาย ก. เป็นผู้มีถิ่นที่อยู่ทางภาษีในไทย และเทรดผ่าน broker ต่างประเทศ

รายการ	จำนวนเงิน
ฝากเงินทุน	100,000 บาท
มูลค่าบัญชีหลังปิดสถานะทั้งหมด	130,000 บาท
กำไรที่รับรู้แล้ว	30,000 บาท
ถอนและนำเงินเข้าไทย	20,000 บาท

นาย ก. ต้องเก็บหลักฐานเพื่ออธิบายว่าเงิน 20,000 บาทที่นำเข้าไทยเป็นเงินทุนเดิมหรือเป็นส่วนของกำไร หากเป็นการนำกำไรเข้ามา จำนวนดังกล่าวอาจต้องนำมาพิจารณารวมคำนวณภาษี

ลองดูอีกกรณีหนึ่ง:

รายการ	จำนวนเงิน
ฝากเงินทุน	100,000 บาท
ถอนกลับเข้าไทย	100,000 บาท
กำไรยังคงอยู่ในบัญชีต่างประเทศ	30,000 บาท

หากมีหลักฐานชัดเจนว่าเงินที่นำกลับมาเป็นเงินทุนเดิม กรมสรรพากรระบุว่าเงินลงทุนที่โอนกลับเข้ามาไม่ถือเป็นเงินได้พึงประเมิน แต่ผู้เสียภาษีมีหน้าที่ประเมินตนเองตามข้อเท็จจริง จึงควรเก็บหลักฐานให้ครบถ้วน

ภาษีคำนวณในอัตราเท่าไร?

ภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาของไทยใช้อัตราก้าวหน้า ไม่ใช่อัตราคงที่สำหรับ forex โดยเฉพาะ

ตาม ตารางอัตราภาษีของกรมสรรพากร อัตราภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาเป็นดังนี้:

เงินได้สุทธิ	อัตราภาษี
ไม่เกิน 150,000 บาท	ยกเว้น
150,001-300,000 บาท	5%
300,001-500,000 บาท	10%
500,001-750,000 บาท	15%
750,001-1,000,000 บาท	20%
1,000,001-2,000,000 บาท	25%
2,000,001-5,000,000 บาท	30%
มากกว่า 5,000,000 บาท	35%

คำว่า “เงินได้สุทธิ” ไม่ได้หมายถึงกำไร forex เพียงรายการเดียว แต่เป็นยอดหลังพิจารณาเงินได้ ค่าใช้จ่าย และค่าลดหย่อนตามกฎหมายที่เกี่ยวข้อง

เปรียบเทียบกรณีที่พบบ่อย

สถานการณ์	แนวทางเบื้องต้น
มีกำไรใน broker ต่างประเทศ แต่ยังไม่ได้นำเงินเข้าไทย	เก็บ statement และติดตามปีที่กำไรเกิดขึ้น
ถอนกำไรเข้าบัญชีธนาคารไทย	ตรวจสอบเงื่อนไขเงินได้จากต่างประเทศและเตรียมหลักฐาน
ถอนเฉพาะเงินทุนเดิม	ไม่ควรเหมารวมเป็นกำไร แต่ต้องพิสูจน์ที่มาของเงิน
กำไรเกิดก่อน 1 มกราคม 2567	ตรวจสอบเอกสาร เพราะกรมสรรพากรระบุหลักเฉพาะสำหรับเงินได้ที่เกิดก่อนวันดังกล่าว
อยู่ในไทยไม่ถึง 180 วันในปีที่กำไรเกิด	สถานะทางภาษีอาจต่างออกไป ควรตรวจสอบข้อเท็จจริงรายปี
ได้ payout จาก prop firm	ตรวจสอบสัญญา เพราะอาจไม่ใช่กำไรจากเงินลงทุนโดยตรง

ขั้นตอนเตรียมข้อมูลก่อนยื่นภาษี

นับจำนวนวันที่อยู่ในประเทศไทย

ทำรายการวันเข้าและออกจากประเทศไทยในแต่ละปี อย่าใช้ความรู้สึกประมาณการ เพราะเกณฑ์ 180 วันมีผลต่อการพิจารณาเงินได้จากต่างประเทศ

ดาวน์โหลดเอกสารจาก broker

เก็บไฟล์ statement รายเดือนและรายปี รวมถึงประวัติการฝาก ถอน ปิดสถานะ commission และ swap

แยกบัญชีเงินทุนและกำไร

หากเป็นไปได้ ใช้บัญชีธนาคารหรือกระเป๋าเงินสำหรับการเทรดแยกจากค่าใช้จ่ายส่วนตัว การตรวจสอบย้อนหลังจะง่ายขึ้นมาก

บันทึกอัตราแลกเปลี่ยน

เก็บวันที่ จำนวนเงิน สกุลเงิน และแหล่งที่มาของอัตราแลกเปลี่ยนทุกครั้ง อย่าสลับวิธีโดยไม่มีเหตุผลรองรับ

ตรวจสอบแบบภาษีที่เหมาะสม

กรมสรรพากรเผยแพร่ แบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา และเอกสารประกอบสำหรับแต่ละปีภาษี หากมีเงินได้หลายประเภท โดยทั่วไปควรตรวจสอบแบบ ภ.ง.ด.90 และเอกสารแนบที่เกี่ยวข้อง

กำหนดเวลายื่นอาจเปลี่ยนแปลงในแต่ละปี ตัวอย่างเช่น แบบออนไลน์ ภ.ง.ด.90/91 สำหรับปีภาษี 2568 เปิดให้ยื่นถึงวันที่ 8 เมษายน 2569 ตาม ประกาศของกรมสรรพากร จึงควรตรวจสอบปฏิทินล่าสุดก่อนยื่นทุกครั้ง

ตรวจสอบเครดิตภาษีต่างประเทศ

หากคุณชำระภาษีในต่างประเทศแล้ว ให้ตรวจสอบสิทธิภายใต้อนุสัญญาภาษีซ้อนและเอกสารประกอบ กรมสรรพากรเปิดให้ใช้ เครื่องมือช่วยคำนวณเครดิตภาษีสำหรับเงินได้จากต่างประเทศ ซึ่งหน้าเว็บระบุว่าอัปเดตล่าสุดเมื่อวันที่ 2 กุมภาพันธ์ 2569

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

คิดว่า broker ต่างประเทศแปลว่าไม่ต้องเสียภาษี

สถานที่ตั้งของ broker เป็นเพียงส่วนหนึ่งของการวิเคราะห์ คุณยังต้องดูสถานะผู้มีถิ่นที่อยู่ ปีที่กำไรเกิด และการนำเงินเข้าไทย

นับเงินถอนทั้งหมดเป็นกำไร

เงินถอนอาจประกอบด้วยเงินทุนและกำไร หากไม่เก็บ statement คุณอาจอธิบายที่มาได้ยาก

ใช้ยอด balance เพียงอย่างเดียว

ยอดคงเหลือไม่บอกว่ากำไรเกิดจากรายการใด มีขาดทุนเท่าไร หรือเงินถูกนำเข้าไทยเมื่อใด

ใช้อัตราแลกเปลี่ยนไม่สม่ำเสมอ

การเลือกเรตที่ได้เปรียบที่สุดในแต่ละธุรกรรมโดยไม่มีหลักเกณฑ์รองรับ ทำให้ข้อมูลตรวจสอบยากขึ้น

เหมารวม prop firm payout กับกำไร forex

หากคุณได้รับ reward จากบัญชีที่ไม่ได้ใช้เงินทุนของตนเอง ลักษณะรายได้อาจต่างจาก capital gain ควรตรวจสอบสัญญาจริงก่อนยื่นแบบ

เทคนิคจัดการข้อมูลสำหรับมือใหม่

สร้าง spreadsheet ง่าย ๆ และอัปเดตทุกเดือน โดยใช้คอลัมน์ต่อไปนี้:

วันที่

Broker

รายการ

สกุลเงิน

เงินทุน

กำไร/ขาดทุน

ค่าธรรมเนียม

จำนวนที่นำเข้าไทย

อัตราแลกเปลี่ยน

อย่ารอจนใกล้วันยื่นภาษี หากเทรดหลายร้อยรายการ การจัดข้อมูลย้อนหลังอาจใช้เวลามากกว่าการคำนวณภาษีเอง

สรุป

ภาษี Forex เป็นหน้าที่ที่นักเทรดไม่ควรมองข้าม เนื่องจากกำไรจากการซื้อขายอาจอยู่ภายใต้ข้อกำหนดทางภาษีที่แตกต่างกันในแต่ละประเทศ การศึกษาแนวทางการยื่นภาษีอย่างถูกต้องและการจัดเก็บข้อมูลการซื้อขายอย่างเป็นระบบ จะช่วยให้การลงทุนเป็นไปอย่างโปร่งใส ลดปัญหาที่อาจเกิดขึ้นในอนาคต และสนับสนุนการเติบโตทางการเงินอย่างยั่งยืน